Bijschildklieren

Direct tegen de schildklier aan (of soms zelfs in de schildklier) liggen de bijschildklieren, in medische termen parathyreoïden genoemd. Dit zijn vier (maar soms meer of minder) piepkleine kliertjes van minder dan een halve centimeter in doorsnede. De functie van de bijschildklieren heeft niets te maken met de productie van schildklierhormoon: zij produceren het parathyreoïdhormoon of parathormoon (PTH), een hormoon dat een belangrijke rol heeft in de calcium- en fosfaathuishouding. PTH stimuleert de calciumopname uit de darmen en de afgifte van calcium door de beenderen, activeert vitamine D en vermindert de uitscheiding van calcium via de nieren/urine, en zorgt er zo voor dat het calciumgehalte in het bloed stijgt en het fosfaatgehalte in het bloed daalt. De bijschildklieren registreren het calciumgehalte in het bloed nauwkeurig en houden dit in evenwicht door de productie van PTH te verhogen dan wel te verlagen naargelang de calciumwaarden in het bloed dalen of stijgen. Dit is een continu proces, en bij de geringste verandering in de calciumspiegel in het bloed reageren de bijschildklieren direct. PTH is de tegenhanger van het door de schildklier geproduceerde hormoon calcitonine, wat precies het omgekeerde doet. 

Calcium

Calcium is een mineraal dat niet alleen een belangrijke rol speelt in het ontwikkelen en behouden van een gezond skelet en een gezond gebit, het is ook onmisbaar voor veel andere lichaamsfuncties, zoals goed functionerende spier- en zenuwcellen en de bloedstolling. Het lichaam krijgt calcium binnen via de voeding, waarbij vitamine D zorgt voor een goede opname van calcium door het lichaam. Calcium wordt voor het grootste deel opgeslagen in het skelet. Wanneer nodig wordt het aan de beenderen onttrokken en in de bloedbaan gebracht; de hoeveelheid calcium die in het bloed moet circuleren steekt erg nauw. 

Hypocalciëmie

Een te laag calciumgehalte in het bloed wordt hypocalciëmie genoemd en kan leiden tot neurologische en psychische symptomen. Een licht verlaagde calciumspiegel geeft niet altijd klachten. De ernst van de verschijnselen die kunnen optreden hangt af van de mate waarin de calciumspiegel verlaagd is. De symptomen variëren van lichte tintelingen in handen, voeten en gelaat en psychische klachten (zoals een verhoogde prikkelbaarheid en depressie) tot spierspasmen, hartritmestoornissen en epileptische aanvallen.
Hypocalciëmie kan onder andere optreden als gevolg van beschadiging van de bijschildklieren tijdens een schildklieroperatie.

Hypercalciëmie

Een te hoog calciumgehalte in het bloed wordt hypercalciëmie genoemd. Een lichte hypercalciëmie geeft niet altijd klachten. De ernst van de verschijnselen die kunnen optreden hangt af van de mate waarin de calciumspiegel verhoogd is. De symptomen variëren van algehele malaise, psychische stoornissen, veel dorst, maagdarmklachten en moeheid tot uitdroging, spierzwakte, botontkalking, levensbedreigende hartritmestoornissen, epileptische aanvallen en coma.
Hypercalciëmie kan onder andere optreden als gevolg van te snel werkende bijschildklieren.